Parafia św. Zygmunta jest najstarszą w Częstochowie i nazywa się ją ecclesia matrix, kościołem-matką wszystkich świątyń miasta i okolicy. Powstała najpewniej w drugiej połowie XIII wieku, a pierwsza pewna wzmianka o niej pochodzi z wykazu świętopietrza z lat 1325–1327.
Pierwotnie ośrodkiem parafii był drewniany kościółek Najświętszej Maryi Panny na Jasnej Górze. W 1382 roku, gdy książę Władysław Opolczyk sprowadził na wzgórze paulinów z Węgier, proboszcz ks. Henryk Biel herbu Ostoja przeniósł siedzibę parafii do miasta, do kościoła św. Zygmunta. Ten kościół powstał zapewne po 1356 roku, gdy Częstochowa otrzymała prawa miejskie.
Obecna świątynia stoi przy Starym Rynku, w historycznym centrum Starej Częstochowy.
